CICA (Asya’da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı) 7. Zirvesi’nde, İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog konuşmaya başlayınca Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Türk heyeti salonu terk etti.
Onlarla birlikte İran, Pakistan, Filistin, Kuveyt ve bazı diğer ülkelerin temsilcileri de çıktı. Ancak Azerbaycan ”ev sahibi” başta olmak üzere diğer Türk devletleri ”Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan ve diğer Orta Asya ülkeleri” salonda kaldılar. Bu arada Katar Emiri de kalarak BAE ve Bahreyn heyetleri de salonda kalarak Herzog’un konuşmasını dinlediler.
Kazakistan, Özbekistan gibi ülkeler çok vektörlü ”multi-vector” dış politika izliyorlar. Bu ülkeler İsrail’le teknoloji, tarım, savunma ve ticaret alanında işbirliği yapıyorlar. Ve dahasında; Filistin meselesini Türkiye kadar merkeze koyan, ideolojik bir dış politika yürütmüyorlar.
Diğer taraftan ise;
CICA bir güvenlik ve işbirliği forumu, üyeler arasında farklı görüşler olması normal kabul ediliyor. Türkiye gibi güçlü bir protesto yapacak siyasi irade ve iç kamuoyu baskısı diğer ülkelerde yok. Ayrıca Herzog konuşurken salonda kalmak, Azerbaycan’ın ”köprü” rolünü oynamasına da uygun düşüyordu.
Özetle;
Hakan Fidan’ın çıkışı Türkiye’nin Filistin politikasının devamı niteliğindeydi ve bazı Müslüman ülkelerden destek gördü. Diğer Türk devletlerinin salonda kalması ise onların Azerbaycan’ın ev sahipliği, İsrail’le mevcut ilişkileri ve daha pragmatik dış politika tercihlerinden kaynaklanıyor. Bu durum Türk dünyasının monolitik olmadığını, her ülkenin kendi çıkar hesaplarıyla hareket ettiğini gösteren tipik bir örnek.
Konuyu hamasi duygulardan ve dürtülerden vareste biçimde analiz etmek ve gerçek boyutları çerçevesinde yorumlamak zorunluluğu kaçınılmazdır.
Azarbaycan Devlet Başkanı İlham Aliyev’in genel manadaki son dönem tavrının da bugünden geçmişe 1988 sonrası 90’ların başı itibarı ile baba Haydar Aliyev dönemine gidilerek gelişmeleri kronolojik perspektifte değerlendirilmesi gerekiyor.
Son günlerdeki gelişmeler ”Azerbaycan” genellemesinden ve adlandırılmasından çıkartılıp, İlham Aliyem merkezinde yorumlanmalıdır.


BALKANLAR’DA İSRAİL’İN STRATEJİK AÇILIMI VE TÜRKİYE YANSIMALARI…