Sağlık Bakanlığı ve SGK’nın tıbbi malzeme/ilaç alımlarında kullandığı ihale mekanizması, rekabeti öldüren bir makineye dönüşmüş.

Sayıştay’ın 2024 ve 2025 denetim raporlarında defalarca vurgulandığı üzere; Doğrudan temin yoluyla eşik değerlerin altında kalınarak işler parçalara bölünüyor.İhaleler “davet usulü” ile sınırlı ve aslında aynı kişilerin/kurumların diğer ”paravan şirketleri” olarak faaliyet göstermeye hazır firmaya açılıyor ve dolayısıyla oluşması gereken rekabet ortadan kalkıyor. Şehir hastaneleri ve Üniversite Hastaneleri gibi dev projelerdeki garanti ödemelerin karşılığı milyarlarca lirayı “kara delik” gibi yutarken, malzeme alımları aynı firmalara yönlendiriliyor.Sayıştay her yıl Sağlık Bakanlığı’nı denetliyor ve raporlar kamuoyuna açılıyor. 2023-2025 arası raporlarda tıbbi cihaz/ilaç geri çekme takiplerinin etkin yapılmadığı, sahte/kaçak ürünlerin piyasada dolaştığı, stok uyumsuzluklarının giderilmediği belgeleniyor. Buna rağmen; Tespit edilen usulsüzlükler için idari para cezaları kesiliyor ama çoğu zaman tahsil edilmiyor veya düşük kalıyor. Kamu zararı dosyaları yargıya taşınıyor, ama siyasi bağlantılı isimler söz konusu olunca süreç uzuyor veya düşüyor. Müfettiş raporları örneğin Muğla Eğitim Araştırma Hastanesi‘nde radyoaktif madde fazla enjeksiyonu skandalı yapıldığını doğrularken sorumlular yargılanmıyor ve aynı firma 120 milyon TL’lik yeni ihale alıyor. Benzer bir örnek Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Hastanesin’de gerçekleşiyor.

Sağlık sisteminin içine çöreklenmiş art niyetli, yolsuzluklardan beslenmeyi organize hale getirmiş belli medikal firmalarının yolsuzluklarının önünün alınacağı yasal ve denetinsel tedbirlerin alınmasındaki gecikme bu soygun sistemini değil önlenmek, daha da kurumsallaşmasının önünü açacak.